Προαγωγή και Αγωγή Υγείας

Η Προαγωγή Υγείας στον 21ο Αιώνα


 

happy kids group have fun in nature outdoors park

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας όρισε την Προαγωγή Υγείας ως «τη διαδικασία που παρέχει τη διευκόλυνση σε άτομα και κοινότητες ανθρώπων να αυξήσουν τον έλεγχο πάνω στους παράγοντες που επιδρούν στην υγεία τους και έτσι να βελτιώσουν την υγεία τους».

Ως προτεραιότητες για την Προαγωγή της Υγείας τον 21ο αιώνα καθορίζονται ως εξής:
– Προώθηση της κοινωνικής ευθύνης για την υγεία: ανάληψη ευθύνης από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα ώστε να μην διακινδυνεύεται η υγεία.
– Αύξηση των επενδύσεων για την ανάπτυξη της υγείας: πολυτομεακή προσέγγιση με επιπλέον πόρους για εκπαίδευση, κατοικία, υπηρεσίες υγείας με βάση τις ανάγκες συγκεκριμένων ομάδων (γυναικών, παιδιών, ηλικιωμένων, ιθαγενών, φτωχών, και περιθωριοποιημένων πληθυσμών).
– Εδραίωση και διεύρυνση συνεργασιών για την υγεία: πολυτομεακές συνεργασίες με κοινό στόχο την προστασία της κοινωνικής ευεξίας και της υγείας.
– Αύξηση του δυναμικού της κοινότητας και ενδυνάμωση του ατόμου: βελτίωση δεξιοτήτων και ικανοτήτων των ατόμων και των κοινωνιών να αναλαμβάνουν δράση οι ίδιοι, μέσα από πρακτική εκπαίδευση, εξάσκηση και πρόσβαση σε πόρους.
– Εξασφάλιση υποδομής για την προαγωγή της υγείας: νέοι μηχανισμοί χρηματοδότησης σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, και ανάπτυξη κινήτρων για κυβερνητικούς και μη-κυβερνητικούς οργανισμούς, εκπαιδευτικά ιδρύματα και τον ιδιωτικό τομέα.

Με ποιες στρατηγικές μπορούμε να εξασφαλίσουμε την προαγωγή υγείας (Χάρτης Οτάβα, 1986):
1) Οικοδόμηση δημόσιας πολιτικής που υποστηρίζει την υγεία. Τα θέματα υγείας αφορούν όλους τους τομείς κυβερνητικών και μη-κυβερνητικών δράσεων, και όχι μόνον τον τομέα της υγείας. Πολιτικές που προάγουν την υγεία είναι απαραίτητες με στόχο οι υγιείς επιλογές να είναι εύκολες επιλογές.

2) Δημιουργία υποστηρικτικού περιβάλλοντος. Η υγεία έχει άμεση σχέση με τη φύση και το περιβάλλον. Η υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων οδηγεί σε κακή υγεία και κοινωνικά προβλήματα. Η υγεία δε μπορεί να διαχωριστεί από τον τρόπο ζωής, με την εργασία και την αναψυχή να επιδρούν άμεσα.

3) Η προαγωγή της υγείας βασίζεται στη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας. Οι επαγγελματίες υγείας πρέπει να μάθουν νέους τρόπους δουλειάς μαζί με τα άτομα και τις κοινότητες, – όχι για τα άτομα και τις κοινότητες.

4) Ανάπτυξη προσωπικών δεξιοτήτων: η προαγωγή υγείας υποστηρίζει την προσωπική και κοινωνική ανάπτυξη και βοηθά τους ανθρώπους να αποκτήσουν τις δεξιότητες που θα τους κάνουν να ελέγχουν οι ίδιοι τις επιλογές τους, τη ζωή τους και την υγεία τους.

5) Αναπροσανατολισμός των υπηρεσιών υγείας: η προαγωγή υγείας μέσα στις υπηρεσίες υγείας αποτελεί ευθύνη των ατόμων, των πληθυσμιακών ομάδων, των επαγγελματιών υγείας, των γραφειοκρατών και των κυβερνήσεων. Όλοι πρέπει να συνεργαστούν ώστε οι υπηρεσίες υγείας να συμβάλουν στην υγεία.

Περισσότερα για την εξέλιξη της Προαγωγής Υγείας:
1ο Παγκόσμιο Συνέδριο Προαγωγής Υγείας (Ottava, 1986)
http://www.who.int/healthpromotion/conferences/previous/ottawa/en/index.html
2ο Παγκόσμιο Συνέδριο Προαγωγής Υγείας (Adelaide, 1988)
http://www.who.int/healthpromotion/conferences/previous/adelaide/en/index.html
3ο Παγκόσμιο Συνέδριο Προαγωγής Υγείας (Sundsvall, 1991)
http://www.who.int/healthpromotion/conferences/previous/sundsvall/en/index.html
4ο Παγκόσμιο Συνέδριο Προαγωγής Υγείας (Jakarta, 1997)
http://www.who.int/healthpromotion/conferences/previous/jakarta/declaration/
en/index.html

5ο Παγκόσμιο Συνέδριο Προαγωγής Υγείας (Mexico, 2000)
http://www.who.int/entity/healthpromotion/conferences/previous/mexico/en/index.html
6ο Παγκόσμιο Συνέδριο Προαγωγής Υγείας (Bangkok, 2005)
http://www.who.int/entity/healthpromotion/conferences/6gchp/en/index.html
7o Παγκόσμιο Συνέδριο Προαγωγής Υγείας (Nairobi, 2009)
http://www.who.int/healthpromotion/conferences/7gchp/en/
8o Παγκόσμιο Συνέδριο Προαγωγής Υγείας (Helsinki 2013)
http://www.who.int/healthpromotion/conferences/8gchp/en/
8o Παγκόσμιο Συνέδριο Προαγωγής Υγείας (Shanghai 2016)
http://healthpromotion2016.org/en/


Κοινωνικές Ανισότητες
Το Περιφερειακό Γραφείο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την Ευρώπη ζήτησε από μια ομάδα επιστημόνων να συνοψίσει τα αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τους κοινωνικούς καθοριστικούς παράγοντες της υγείας. Το επίπεδο της υγείας του Ευρωπαϊκού πληθυσμού καθορίζεται από τους εξής δέκα κοινωνικούς αλλά και τροποποιήσιμους παράγοντες από 1) την κοινωνική μας βαθμίδα, 2) το άγχος, 3) τα πρώτα χρόνια της ζωής μας, 4) τον κοινωνικό αποκλεισμό, 5) την εργασία, 6) την ανεργία, 7) την κοινωνική υποστήριξη, 8) τους εθισμούς, 9) την τροφή μας και 10) τις μεταφορές/μετακινήσεις μας. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στην ιστοσελίδα: http://www.euro.who.int/en/health-topics/health-determinants/social-determinants

Απαραίτητες προϋποθέσεις παγκοσμίως για την υγεία είναι η ειρήνη, η κατοικία, η μόρφωση, η κοινωνική ασφάλιση, οι κοινωνικές σχέσεις, η τροφή, το εισόδημα, η ισχυροποίηση των γυναικών,το σταθερό οικοσύστημα, η βιώσιμη χρήση των πόρων, η κοινωνική δικαιοσύνη, ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η ισοτιμία. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στην ιστοσελίδα: http://www.who.int/social_determinants/en/ .

Περιηγηθείτε στην καλύτερη Ευρωπαϊκή πύλη για τις ανισότητες στην υγεία και τους καθοριστικούς παράγοντες. Θα βρείτε όλα τα προγράμματα προαγωγής υγείας και πολιτικές με στόχο την μείωση των ανισοτήτων στην υγεία στην Ευρώπη, όλες τις βασικές μελέτες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα & επικοινωνία με σχετικούς φορείς και επαγγελματίες http://www.health-inequalities.eu

The Community Tool Box
Ένα εργαλείο με αποστολή την προαγωγή της υγείας και την ανάπτυξη της κοινότητας μέσω της ένωσης ατόμων, ιδεών και πόρων. Οι φοιτητές του ΠΜΣ Προαγωγή & Αγωγή Υγείας έχουν μεταφράσει μερικά από πιο σημαντικά εργαλεία του Community Tool Box.
οι σύγχρονες τάσεις της προαγωγής υγείας & ο ρόλος των κοινωνικών ανισοτήτων
κοινωνική δράση & κριτική σκέψη
παράγοντες κινδύνου & προστατευτικοί παράγοντες
τι είναι η συνηγορία & πως τη σχεδιάζουμε
η έρευνα για τη συνηγορία
ασκώντας κριτική
νομοθετική συνηγορία
αίτηση λογοδοσίας
ασκώντας πίεση σε αυτούς που αποφασίζουν
καταδεικνύοντας το οικονομικό όφελος και τη ζημιά
κοινοτική αλλαγή & καλές πρακτικές
αξιολογώντας τις ανάγκες & τους πόρους της κοινότητας_μέρος 1ο
αξιολογώντας τις ανάγκες & τους πόρους της κοινότητας_μέρος 2ο